ΚΑΚΟΔΟΞΙΕΣ «ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» (II)

ΚΑΚΟΔΟΞΙΕΣ
«ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ»
http://exeldim.site40.net/index.html
&
http://www.oodegr.com/oode/genesis/adam6.htm
{Σημ. Η διαχείριση της ΟΟΔΕ δεν υιοθετεί τα γραφόμενα του Νίκου Μαυρομάγουλου
και χαρακτηρίζει το θέμα θεολογούμενο (!)}

Ανέστης Καλλίνικος

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
Πρόσεχε οὖν ἀκριβῶς τῇ Γραφῇ καὶ
αὐτόθεν εὑρήσεις τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος.
M.Bασίλειος

   Στο παρόν θα παρουσιαστούν γενικές κακοδοξίες της «Εξελικτικής δημιουργίας» περί του Κανόνα της Αγίας Γραφής. Θα ξεκινήσω με αυτές που θεωρώ πλάνες και οφείλονται σε ημιμάθεια και ενδεχόμενη σκοπιμότητα ώστε να προσαρμόζονται στο εν λόγω κατασκεύασμα.
 Περί Γένεσης.
«Ένα θέμα που έχει προβληματίσει πολλούς ερμηνευτές της Γενέσεως, είναι η σύγχυση που φαίνεται να υπάρχει σχετικά με τη δημιουργική ημέρα κατά την οποία δημιουργήθηκε ο άνθρωπος. Αλλά παράλληλα το θέμα αυτό, είναι ΚΛΕΙΔΙ για να κατανοήσουμε πολλά άλλα θέματα για τη δημιουργία».1
Πρόκειται για το κλειδί της κακοποίησης. Είναι καθολικά αποδεκτό, από ιουδαίους και χριστιανούς, ορθόδοξους, καθολικούς και προτεστάντες πως ο άνθρωπος πλάθεται την έκτη ημέρα. Η κακοποίηση συνίσταται στο ότι δεν γίνεται αντιληπτό από τον εμπνευστή της, ότι η καταγραφή της δημιουργίας του ανθρώπου (Γεν.1,26-27 και 2,7) δεν αφορά σε δύο διαφορετικές δημιουργίες, αλλά σε δύο διακριτές διηγήσεις της Γένεσης σχετικά με τη δημιουργία του Αδάμ/ανθρώπου. Τα ειδικά σημεία με τις πατερικές αναφορές και ερμηνείες θα τα αναφέρω σε επόμενο κείμενο. Προς το παρόν θα επικαλεστώ μερικά από όσα σχετικά έχουν δημοσιευτεί από τις πλέον έγκυρες πηγές, δηλ. πανεπιστημιακές εργασίες, ορθόδοξες και μη.
Η κακοδοξία λοιπόν, επί του προκείμενου είναι ότι η Γένεση υπαινίσσεται την εξελικτική δημιουργία του ανθρώπου στο 1,26 και πως κατόπιν στο 2,7 εκτίθεται μια όχι κυριολεκτικά δημιουργία, καθόσον αυτό έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την ίδια την Γένεση « καὶ συνετέλεσεν ὁ θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἕκτῃ τὰ ἔργα αὐτοῦ ἃ ἐποίησεν καὶ κατέπαυσεν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ ὧν ἐποίησεν»2, αλλά «ανάπλαση» ενός ανθρώπου, ο οποίος στο εξής καλείται Αδάμ, με το εμφύσημα, δηλ. το Άγιο Πνεύμα, και ο οποίος εισέρχεται στην κατάπαυση του Θεού, στην έβδομη ημέρα. Aυτή η έβδομη ημέρα παρουσιάζεται ως δημιουργική (!) και ανήκει σε ένα άλλο είδος χρόνου, τον σταυρικό χρόνο, ο οποίος τέμνει τον γραμμικό και ανυψώνει τον Αδάμ σε ένα άλλο είδος χρόνου: «Ενώ όλα τα ως τότε κτίσματα ζούσαν το γραμμικό χρόνο, ξαφνικά ο Αδάμ "γεύτηκε" κάτι ανώτερο. Με τη λήψη του Αγίου Πνεύματος, ανυψώθηκε σ' ένα άλλο είδος χρόνου: στην "κατάπαυση του Θεού»3. Για κατοχύρωση των παραπάνω επιστρατεύεται και ένα άρθρο του δρ. φιλολογίας Β. Μπακούρου στο «Τρίτο μάτι» με θέμα: "Χριστούγεννα: Η εορτή του προσώπου". Εκεί γράφονται τα εξής: «...ο Παράδεισος... στην πραγματικότητα ήταν ένας άλλος "Χρόνος"…..Η δημιουργία του Κόσμου έλαβε χώρα σε έξι "ημέρες" συντελεσμένες και αλληλοδιάδοχες. Ο Άνθρωπος πλάστηκε την τελευταία. Ωστόσο η παραδείσια επικοινωνία του με το Θεό δεν συντελέστηκε κυρίως την έκτη μέρα, αλλά την έβδομη»4.
Αυτό που διαφεύγει από τον Ν.Μ. είναι το ότι ο Β. Μπακούρος  δεν αναφέρει καμιά «έβδομη δημιουργική μέρα» κι ούτε βεβαίως τον περίφημο σταυρικό χρόνο, τουλάχιστον όχι στα αποσπάσματα που παρατίθενται. Ακόμη του διαφεύγει πως, αν η έβδομη μέρα είναι δημιουργική και κατ’ αυτήν ο άνθρωπος αναπλάθεται σε Αδάμ στον παράδεισο, τότε στην κατάπαυση του θεού εισέρχονται και δέντρα και ζώα, καθώς με αυτή την λογική και σύμφωνα με τους στίχους 2,8-18 της Γένεσης, ο θεός εμφανίζεται να δημιουργεί τον κήπο της Εδέμ και τέλος την Εύα. Έτσι κάθε έννοια κατάπαυσης πάει περίπατο και μαζί της όλη η τυπολογία περί σαββατισμού και άγιας ημέρας5, όπως και όλων των σχετικών απαγορεύσεων επί ποινή θανάτου.
Στο σημείο αυτό θα κάνω δύο παρατηρήσεις παρενθετικές.
α) Πως είναι δυνατόν η απαγόρευση της βρώσης του ξύλου της γνώσης να απευθύνεται σε περισσότερα πρόσωπα στο 2,17 «ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν οὐ φάγεσθε ἀπ' αὐτοῦ ᾗ δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ' αὐτοῦ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε»6, ενώ η Εύα πλάθεται αργότερα σύμφωνα με τον στίχο 21;
β) Είχε η Εύα το Άγιο Πνεύμα όπως ο Αδάμ με το εμφύσημα; Σύμφωνα με την Γένεση, όχι, δεν αναφέρεται πουθενά. Επομένως, η χωρίς Άγιο Πνεύμα Εύα, πνευματικά νεκρή κατά την μικρόνοια του Ν.Μ., εισέρχεται κι αυτή στην κατάπαυση του θεού. Ίσως έτσι απαλλάσσεται και της ευθύνης του προπατορικού αμαρτήματος, λόγω μειωμένης πνευματικής ικανότητας..Εκτός κι αν θεωρήσουμε ότι το Άγιο Πνεύμα έχει εμποτίσει την σάρκα του Αδάμ και μεταδίδεται βιολογικά και στην Εύα.
Όλες οι παραπάνω ανόητες -χωρίς νόημα- παρανοήσεις οφείλονται στην αρχική αιτία που ανέφερα, στον απολογητικό ζήλο και στην ψευδαίσθηση του αυτόκλητου ερμηνευτή. Όσοι διαβάζουν τις ανθρωπολογικές διηγήσεις της Γένεσης σε χρονική συνέχεια, είναι επόμενο να πέσουν σε πλάνες και αντιφάσεις. Βέβαια, η υποκειμενική αντιμετώπιση της Βίβλου δεν είναι ούτε καινούριο, ούτε σπάνιο φαινόμενο. Ήδη από τον 17ο αι. και εξής υπήρξαν και υπάρχουν τάσεις υποτίμησης, ορθολογικής αντιμετώπισης, έως και αρνητικής κριτικής έξω από το πνεύμα θεοπνευστίας και της ορθόδοξης παράδοσης7.
Συνεπώς, η αποκατάσταση της τάξης επιβάλλει να αναφερθούν οι έγκυρες θέσεις στην ορθόδοξη παράδοση και στο παρόν θα ξεκινήσω με αυτές που έχουν δημοσιευθεί σε πανεπιστημιακά συγγράμματα.
-Εγκυκλοπαιδικές πληροφορίες περί δημιουργίας του ανθρώπου δίνει η Θ.Η.Ε. (Θρησκευτική και Ηθική εγκυκλοπαίδεια):
«Αδάμ. Όνομα του πρώτου ανθρώπου κατά την Αγίαν Γραφήν, όπερ σχετίζεται μάλλον προς το εβραϊκόν Adama = γη, εκ της οποίας και κατασκευάσθη ο πρώτος άνθρωπος, κατά την Γένεσιν (β’ 7) και εις την οποίαν ούτος πολλαχώς ανήκει…Εις δε την β’ διήγησιν της Γενέσεως (β’ 5 κ.εξ.), παρίσταται ο άνθρωπος δημιουργούμενος υπό του Θεού πάλιν δι΄ειδικής δημιουργίας, ως και εν Γεν.α’ 26, πλην όλως ανθρωποπαθώς πλασσόμενος εκ του χοός μεν, κατά την σωματικήν του φύσιν, ως μεταλαμβάνων δε της θείας πνοής, εμφυσημένης εις τους μυκτήρας του κατά την πνευματικήν του φύσιν….»8. (Το άρθρο παραπέμπει σε βιβλιογραφία των Ι. Γιαννακοπούλου, Χρ. Ανδρούτσου, Ι. Καρμίρη, και Π. Τρεμπέλα)
-Ο καθ. Σταύρος Καλαντζάκης αναφέρει (γενικά):
«Προϊστορία. Ότι προηγείται της ισραηλιτικής ιστορίας και έχει σχέση με τηδημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου, τον παράδεισο, την πτώση και την τιμωρία των πρωτοπλάστων, τον Κάιν και τον Άβελ, το Νώε και τον Κατακλυσμό, τον πύργο της Βαβέλ και τη διασπορά του ανθρώπινου γένους, αποτελεί την προϊστορία της ανθρωπότητας (Γένεσις 1-11)9.
Η δημιουργία του ανθρώπου και η αμαρτία του. Ο θεός δημιουργεί τον άνθρωπο ¨κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση¨ (Γεν.1,26) προικίζοντάς τον με όλα τα πνευματικά χαρίσματα (λογικό, αυτεξούσιο, ελευθερία κ.α.) και παρέχοντάς του γενναιόδωρα την ευλογία του μέσα σε ένα κόσμο ¨καλό λίαν¨ (Γεν.2,17), όπου τον καθιστά κυρίαρχο….Ο άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται τον παιδαγωγικό χαρακτήρα του περιορισμού αυτού και οδηγείται, παραβαίνοντας κατά το γνωστό τρόπο τη θεία εντολή στην αμαρτία και την απομάκρυνση από το δημιουργό του»10.
-Ο καθ. Μιλτιάδης Κωνσταντίνου παρέχοντας εκτενείς λεπτομέρειες γράφει:
«Πεντάτευχος περιέχει μια πολυεπίπεδη αφήγηση που αρχίζει με τη δημιουργία του κόσμου από τον Θεό και τελειώνει με τον θάνατο του Μωυσή… 1. Γένεσις: κεφ. 50Το βιβλίο διαιρείται σε δύο μέρη (κεφ 1 – 11 και 12 – 50), που το καθένα του έχει ως κύριο θέμα του μια δημιουργία.
1:1 – 11:32 : Η προϊστορία της ανθρωπότητας
1:1 – 2:25 : Η δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου
3:1-24 : Η εμφάνιση του κακού
4:1 – 6:4 : Η περίοδος από τον Αδάμ μέχρι τον Νώε. α) Η προϊστορία της ανθρωπότητας (1:1 – 11:32):
Η ενότητα αρχίζει με δύο αφηγήσεις που περιγράφουν, με διαφορετικό η καθεμιά τρόπο, τη δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου από τον Θεό (1:1 – 2:4α και 2:4β-25) και συνεχίζεται με την περιγραφή της πρώτης επανάστασης του ανθρώπου κατά του Θεού (βρώση του καρπού της γνώσης) που είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση του κακού στον κόσμο (3:1-24).Ακολουθεί μια συνοπτική παράσταση της πορείας της ανθρωπότητας, κυρίως με την παράθεση γενεαλογικών καταλόγων, που καλύπτει την περίοδο από τον Αδάμ μέχρι τον Νώε (4:1 – 5:32). Η πορεία αυτή καταλήγει σε μια νέα επανάσταση (αφύσικοι γάμοι των “υιών του θεού” με τις “θυγατέρες των ανθρώπων”) του ανθρώπου κατά του Θεού (6:1-4), που είχε ως συνέπεια τον μεγάλο κατακλυσμό (6:5 – 8:22). Ακολουθεί η περιγραφή της νέας απαρχής του ανθρώπινου γένους (9:1-29) και της αύξησης της ανθρωπότητας (10:1-32)…….
…….διαπιστώθηκε επίσης ότι ορισμένα γεγονότα περιγράφονται δύο φορές και μάλιστα με διαφορετικό τρόπο. Η δημιουργία του κόσμου, για παράδειγμα, περιγράφεται στο Γεν 1:1 – 2:4α (όπου τα ζώα δημιουργούνται πριν από τον άνθρωπο) και στο Γεν 2:4β-25 (όπου ο άνδρας δημιουργείται πριν από τα ζώα)…….
……. στην αφήγηση για τον κατακλυσμό γίνεται δύο φορές λόγος για την απόφαση του Θεού να καταστρέψει τον κόσμο (Γεν 6:5-8 και 11-13) και δύο φορές προστάζεται ο Νώε να μπει στην κιβωτό (Γεν 6:18-20 και 7:1-3), αλλά τη δεύτερη φορά καλείται να πάρει εφτά ζεύγη από κάθε είδος “καθαρού” ζώου μαζί του, ενώ την πρώτη μόνο ένα…..
……. οι επιστήμονες σήμερα συμφωνούν απόλυτα στο γενικό συμπέρασμα ότι η Πεντάτευχος είναι το αποτέλεσμα σύνθεσης αρχαιότατων και νεότερων παραδόσεων, τις οποίες οι τελικοί συντάκτες επεξεργάστηκαν σε ενιαίο κείμενο.Χαρακτηριστικό παράδειγμα χρήσης μυθολογικών παραστάσεων για τη διατύπωση θεολογικών αληθειών αποτελεί η περικοπή Γεν 1:1 – 2:4α.Κατάλογοι με εκατοντάδες ονόματα θεών, επαγγελμάτων, ζώων, κλπ βρέθηκαν σε κείμενα τόσο της Μεσοποταμίας (από την γ π.χ. χιλιετία) όσο και της Αιγύπτου. Πρόκειται για ένα είδος σοφίας που καλλιεργήθηκε στα σχολεία γραφέων, όπου οι βασιλικοί υπάλληλοι ασκούνταν, εκτός των άλλων, και στη Λογική, ταξινομώντας ‘‘επιστημονικά’’ τα όντα. Σο είδος αυτό της σοφίας καλλιεργήθηκε, όπως μαρτυρεί η Βίβλος και στον Ισραήλ. Είναι επομένως πολύ πιθανό ότι κάποιος ανάλογος κατάλογος των δημιουργημάτων αποτέλεσε τη βάση για την περιγραφή της δημιουργίας από τη λεγόμενη “Ιερατική Παράδοση” της Πεντατεύχου. Παρουσιάζοντας, λοιπόν, ο βιβλικός συγγραφέας τη δημιουργία του κόσμου σαν γενεαλογία, χρησιμοποιεί ένα γνώριμο στους αναγνώστες του σχήμα, το απομυθοποιεί όμως, διευκρινίζοντας ότι δεν πρόκειται για διαδοχικές γεννήσεις θεών, αλλά για διαδοχική εμφάνιση αντικειμένων, πάνω στα οποία ο Δημιουργός έχει απόλυτη εξουσιαστική δύναμη και δεν συγχέεται με αυτά, όπως συμβαίνει στις αρχαίες θεογονίες - κοσμογονίες. Τα παραπάνω ισχύουν πολύ περισσότερο στα κείμενα που αναφέρονται στις απαρχές του κόσμου και της ανθρωπότητας.Προξενεί έκπληξη στον σύγχρονο αναγνώστη η διαπίστωση ότι η Παλαιά Διαθήκη, αν και περιέχει πλήθος αναφορών στο θέμα δημιουργία του σύμπαντος διάσπαρτες στα διάφορα βιβλία της, δεν παρέχει εντούτοις μια ενιαία εικόνα για τον τρόπο της δημιουργίας.Ήδη στα δύο πρώτα κεφάλαιά της περιέχονται δύο εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους αφηγήσεις για το ίδιο θέμα. Η εξήγηση της ιστορικοκριτικής έρευνας ότι οι δύο αφηγήσεις προέρχονται από διαφορετικές εποχές είναι βέβαια ορθή, αφήνει όμως αναπάντητο το ερώτημα γιατί ο τελικός συντάκτης που συνένωσε τις δύο αφηγήσεις δεν φρόντισε να τις ενοποιήσει………
………στο ερώτημα αυτό μόνο μία λογική απάντηση είναι δυνατή· ούτε οιαρχικοί δημιουργοί ούτε ο τελικός συντάκτης των αφηγήσεων αυτώνενδιαφέρονταν να περιγράψουν το πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος. Η θέση αυτή σε καμιά περίπτωση δεν υποδηλώνει μια ερμηνευτική τάση συμβιβασμού της βιβλικής με την επιστημονική αλήθεια».11
-Επιπλέον πληροφορίες, άκρως ενδιαφέρουσες, για τη Γένεση παρέχει η μεταπτυχιακή εργασία του θεολόγου Λουκιανού Κελλίδη «ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΗΜΕΡΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ» Μια πατερική και σύγχρονη ερμηνεία των περί δημιουργίας διηγήσεων της Γένεσης (Γεν.1,1-3,24)
«Τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης που αναφέρονται στο θέμα της δημιουργίας είναι δύο κατηγοριών: 1) αυτά που θέλουν να διδάξουν θεολογικά και 2) αυτά που υμνούν τον Γιαχβέ ως δημιουργό. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν δύο σημαντικές ενότητες από άποψη περιεχομένου. Η πρώτη ενότητα είναι τα κεφ. 1,1-2,4α του βιβλίου της Γένεσης, κομμάτι που ανήκει στον Ρ12,και η άλλη είναι η Γεν. 2,4β-25, διήγηση του Γιαχβιστή. Και οι δύο αυτές ενότητες θεωρούν τη δημιουργία του κόσμου ως μια προϊστορία μια προετοιμασία της σωτηριώδους ενέργειας του Θεού προς τον Ισραήλ. Η πρώτη βιβλική διήγηση αναφέρεται στη δημιουργία του κόσμου και καταλαμβάνει ολόκληρο το πρώτο κεφάλαιο της Γένεσης (1,1-31) και την αρχή του δεύτερου (Γεν.2,1-4α). Στη διήγηση αυτή περιγράφεται το μεγαλειώδες έργο της δημιουργίας του κόσμου από το Θεό εκτενώς και του ανθρώπου συνοπτικά. Γι’αυτό και ο χαρακτήρας της είναι κοσμοκεντρικόςΣτη δεύτερη διήγηση, που περιλαμβάνεται στα κεφάλαια 2,4β-25 έχουμε μια πιο εκτενή περιγραφή της δημιουργίας του ανθρώπου. Ο χαρακτήρας της είναι ανθρωποκεντρικός. Στα πλαίσια αυτών των δύο διηγήσεων εντάσσονται αρμονικά δύο αρχαιότατες ανθρωπολογικές διηγήσεις υψηλής θεολογικής αξίας, οι οποίες εμπεριέχονται στους στίχους 26-29 του Α’ κεφαλαίου της Γένεσης και 7-8 και 15-24 του Β’ κεφαλαίου13.
Η σημασία που αποκτά ο αριθμός επτά φαίνεται από τις πολλές αναφορές στο κείμενο. Έτσι: α) Μετά τον εισαγωγικό στίχο, η ενότητα χωρίζεται σε επτά παραγράφους, καθεμιά από τις οποίες αντιστοιχεί σε μία από τις επτά ημέρες, β) καθένα από τα ουσιαστικά που απαντώνται στον πρώτο στίχο και εκφράζουν τις βασικές θεολογικές ιδέες, όπως Θεός (Elohim), ουρανοί (Samayim), γη (eres), επαναλαμβάνονται σε έναν αριθμό καθορισμένων φορών, που είναι πολλαπλάσιος του αριθμού επτά. Έτσι το όνομα του Θεού απαντάται 35 φορές, η γη 21 φορές καθώς και η λέξη ουρανοί. γ) Οι όροι «φως» και «ημέρα» απαντώνται επτά φορές στην πρώτη παράγραφο. δ) Ο πρώτος στίχος περιλαμβάνει επτά λέξεις, ε) Ο δεύτερος 14 λέξεις, δηλαδή αριθμό πολλαπλάσιο του αριθμού επτά, στ) Η γνωστή «επωδός» καί εἶδεν ὁ Θεός ὅτι καλόν, συναντάται επτά φορές, την τελευταία μάλιστα σε πληθυντικό αριθμό.
Κατά τον Cassuto αυτή η αριθμητική συμμετρία αποτελεί τον συνδετικό δεσμό που ενώνει όλα τα μέρη της ενότητας και λειτουργεί κατά κάποιον τρόπο ως απόδειξη της ενότητας ολόκληρου του πρώτου κεφαλαίου, έναντι απόψεων ορισμένων σύγχρονων ερευνητών, που θεωρούν ότι η ενότητα (Γεν. 1-2,4α) δεν αποτελεί μια ενιαία ενότητα αλλά είναι αποτέλεσμα συγχώνευσης δύο διαφορετικών ενοτήτων. Οι περισσότεροι βέβαια ερευνητές θεωρούν ότι η ενότητα Γεν. Ι, 1-24α είναι ενιαία και ανάγεται στη λεγόμενη Ρ-παράδοση (ιερατικός κώδικας). Ο χαρακτήρας της Ρ-παράδοσης προσδιορίζεται από το λιτό ύφος, την στερεότυπη ορολογία, την ακριβή και λεπτομερή αναφορά, τις επαναλήψεις. Τα πάντα εκτίθενται με τάξη και μέθοδο. Αυτό φαίνεται από τη δομή των σχημάτων, των γενεαλογικών καταλόγων και των συστηματικών απαριθμήσεων14.
……Το δεύτερο αυτό κεφάλαιο της Γένεσης δεν αποτελεί μια διαφορετική και αντιφάσκουσα διήγηση περί δημιουργίας, σε σχέση με το 1ο κεφάλαιο, αλλά μάλλον μια περαιτέρω ανάπτυξη ορισμένων φάσεων της δημιουργίας, όπως ο εκτενέστερος και αναλυτικότερος τρόπος της δημιουργίας του ανθρώπου. Μάλλον, θα πρέπει κανείς να το δει σαν μια πιο εκτενή και συμπληρωματική ανάπτυξη των όσων εκτέθηκαν στο πρώτο κεφάλαιο. Το ενδιαφέρον εστιάζεται περισσότερο στον άνθρωπο και τη δημιουργία του. Αυτή η μετατόπιση του ενδιαφέροντος φαίνεται και από το στίχο 2,4β, όπου υπάρχει η αλλαγή της διατύπωσης του στίχου από τον ουρανό και τη γη, στη διατύπωση την γη και τον ουρανό15.
……. Η περικοπή που εμπεριέχεται στους στίχους 26-29, αποτελεί την πρώτη ανθρωπολογική διήγηση της Γένεσης, η οποία καθορίζει την περί ανθρώπου διδασκαλία της Π. Διαθήκης. Σ’αυτήν θεμελιώνεται η Παύλεια ανθρωπολογία στην Κ. Διαθήκη, όπως επίσης και η περί θεώσεως του ανθρώπου πατερική διδασκαλία»16.
-Περισσότερο εξειδικευμένες παρατηρήσεις σε θέματα της Γένεσης, από την πλευρά της μορφοϊστορικής τάσης των τελευταίων δεκαετιών και από την σχολή των γερμανών βιβλικών, παρέχει ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Μύνστερ Rainer Albertz17 στο ογκώδες έργο του «Ιστορία της θρησκείας του Ισραήλ»:
«Μια πληθώρα χαρακτηριστικών στοιχείων της ιερατικής σύνθεσης μπορεί να κατανοηθεί από αυτή την προσπάθεια να συσχετιστεί η παγκόσμια, δημιουργική διάσταση της σχέσης με τον θεό με την ιδιαίτερη, ιστορική σχέση με τον θεό: το χρονολογικό σύστημα, το οποίο περιλαμβάνει τη δημιουργία, τον πρωτοχρόνο, την ιστορία των πατριαρχών και την ιστορία του λαού του Ισραήλ, με το οποίο οι ιερείς-θεολόγοι ευθυγράμμισαν ιστορικά τις διάφορες παραδόσεις της Πεντατεύχου, με όλες τις πιθανότητες παραπομπών σεσυγκεκριμένους αριθμούς-σύμβολα και των εμφάσεων σε συγκεκριμένα σημεία…..τελικά συγκροτούσε η συνύπαρξη μιας διαθήκης του θεού με όλη την ανθρωπότητα και με όλα τα δημιουργήματά του ως εξωτερικός κύκλος περί τον εσωτερικό κύκλο της διαθήκης του Γιαχβέ με τον πατριάρχη Αβραάμ……οι ιερείς-θεολόγοι ήθελαν να αποδείξουν περίτρανα ότι η θρησκεία του Ισραήλ συμμετείχε σε μια πανανθρώπινη θρησκεία με βαθύτερα θεμέλια στη Δημιουργία και πως αυτή πάλι βρήκε την εκπλήρωσή της στην ιδιαίτερη σχέση του Ισραήλ με τοθεό»18.
Ανέφερα όλες τις παραπάνω πανεπιστημιακές πηγές για να δείξω πως η αντιμετώπιση της Γένεσης στο θέμα της δημιουργίας του ανθρώπου είναι κοινή στους βιβλικούς καθηγητές, παρά τις όποιες δευτερεύουσες διαφοροποιήσεις. Η αφήγηση της Βίβλου είναι ενιαία και στα δύο πρώτα κεφάλαια αναπτύσσεται ως γενική-θεοκεντρική (Ιερατικός κώδικας) και ως ειδική-ανθρωποκεντρική (γιαχβιστής). Με κανένα τρόπο δεν αναφέρονται ούτε υπονοούνται δύο δημιουργίες ανθρώπων, της ανθρωπότητας καταρχάς και γενικά και  του Αδάμ σε δεύτερο χρόνο, ώστε να έχει θέση και λόγο το φαντασιοκόπημα της «εξελικτικής δημιουργίας» και των περίφημων «προαδαμιαίων».

1. http://exeldim.site40.net/grafi/ekti.evdomi1.htm
2. Γεν.2,2
3. http://exeldim.site40.net/grafi/ekti.evdomi1.htm
4. Στο ίδιο
5. Εξ. 2,8-11
6. Εξ. 2,17
7. Βλ. Σταύρου Καλαντζάκη, Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη σελ. 21-22
8. ΘΗΕ Τόμος Α’ σελ. 369-370
9. . Βλ. Σταύρου Καλαντζάκη, Εισαγωγή στην Παλαιά Διαθήκη σελ. 25
10. Αυτόθι σελ. 42
11. Μιλτιάδης Κωνσταντίνου, Η Αρχαία Βίβλος της Εκκλησίας 13 βήματα εισαγωγής στην Παλαιά Διαθήκη, βήμα 4 σελ. 2 κ.ε. στον σύνδεσμο: http://users.auth.gr/~mkon/Scolarship.html
12. P ονομάζεται από τους βιβλικούς ερευνητές ο λεγόμενος «Ιερατικός κώδικας»
13. Λουκιανού Κελλίδη «ΟΙ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΗΜΕΡΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ» Μια πατερική και σύγχρονη ερμηνεία των περί δημιουργίας διηγήσεων της Γένεσης (Γεν.1,1-3,24) σελ. 1
14. Αυτόθι σελ. 3
15. Αυτόθι σελ. 5
16. Αυτόθι σελ. 45
17. http://de.wikipedia.org/wiki/Rainer_Albertz (γερμανικά)
18. Rainer Albertz «Ιστορία της θρησκείας του Ισραήλ κατά τους χρόνους της Παλαιάς Διαθήκης» μετάφραση Πολυξένη Αντωνοπούλου εκδ. ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ σελ. 709-710